Lịch Siêu Âm Thai Định Kỳ Mẹ Bầu Cần Biết

Siêu âm thai định kỳ để theo dõi sức khỏe và sự an toàn cho cả mẹ và bé. Bà bầu cần phải thực hiện các lần khám thai định kỳ và siêu âm thai theo sự chỉ định của bác sĩ. Vậy lịch siêu âm thai định kỳ như thế nào? Và có những mốc siêu âm thai nào quan trọng? Chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu trong bài viết này nhé!

Lịch siêu âm thai định kỳ là gì?

Siêu âm thai là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh sử dụng sóng siêu âm để quan sát và đánh giá sự phát triển của thai nhi trong bụng mẹ. Siêu âm thai có thể giúp bác sĩ xác định tuổi thai, giới tính, vị trí, kích thước, cân nặng, nhịp tim, cấu trúc và hoạt động của các cơ quan nội tạng của bé. Ngoài ra còn giúp phát hiện các dấu hiệu bất thường hoặc dị tật bẩm sinh của thai nhi, cũng như kiểm tra tình trạng nhau thai, ối và tử cung của mẹ.

Theo quy định của Bộ Y Tế, trong một thai kỳ, người mẹ phải được khám thai ít nhất 03 lần vào 3 tháng đầu, 3 tháng giữa và 3 tháng cuối. Tuy nhiên nếu khám đầu đủ thì phải là 07 lần đối với một thai kỳ bình thường. Trong các lần khám thai này, mẹ bầu sẽ được siêu âm theo các mốc tuổi thai khác nhau để kiểm tra sức khỏe và phát triển của bé.

Siêu âm thai có tác dụng gì?

Siêu âm thai mang lại nhiều lợi ích cho cả mẹ và bé trong suốt quá trình mang thai. Cụ thể như sau:

• Giúp nắm rõ tình hình phát triển của bé thông qua các lần siêu âm. Mẹ bầu có thể biết được bé đã lớn bao nhiêu, có khỏe mạnh hay không, có bị dị tật hay không, có phải sinh non hay không…
• Giúp bác sĩ tư vấn về chế độ dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe và sinh hoạt hàng ngày để có một thai kỳ an toàn và khỏe mạnh.
• Giúp xử lý kịp thời các biến chứng hoặc nguy cơ gây nguy hiểm cho mẹ và bé như tiền sản giật, rối loạn tiền đình, máu rong kinh, dính nhau thai…
• Giúp chuẩn bị cho quá trình sinh con của mẹ bầu. Bác sĩ có thể biết được vị trí của bé trong tử cung, số lượng ối, chiều dài cổ tử cung… để quyết định phương pháp sinh phù hợp nhất cho mẹ và bé.
• Giúp mẹ có những khoảnh khắc đáng nhớ với bé trong bụng. Mẹ bầu có thể nghe được tiếng tim đập của bé, nhìn thấy hình ảnh của bé qua máy siêu âm hoặc in ra hình ảnh để lưu giữ.

Có những mốc siêu âm thai nào quan trọng?

Thông thường trong mỗi lần mang thai, tối thiểu sản phụ cần siêu âm 3 lần vào các mốc sau: 11-14 tuần, 18-22 tuần và 30 – 32 tuần. Tuy nhiên, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe của mẹ và bé, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm nhiều hơn hoặc ít hơn. Dưới đây là các mốc siêu âm quan trọng trong suốt quá trình mang thai:

– Siêu âm giai đoạn 11-14 tuần: Đây là giai đoạn quan trọng để xác định tuổi thai chính xác nhất. Bác sĩ sẽ siêu âm để đo chiều dài từ đỉnh đầu đến hậu môn (CRL) của bé để tính ra ngày dự sinh. Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ kiểm tra nhịp tim của bé, số lượng thai (đơn hay song), vị trí của nhau thai và tử cung.

Đây cũng là giai đoạn để phát hiện các dấu hiệu của các dị tật nghiêm trọng như Down syndrome (hội chứng Down), Edwards syndrome (hội chứng Edwards) hay Patau syndrome (hội chứng Patau). Bác sĩ sẽ siêu âm để đo khoảng không gian sau gáy (NT) của bé. Nếu NT lớn hơn 3 mm hoặc có tích tụ dịch sau gáy (Cystic hygroma), có thể là dấu hiệu của các dị tật này.

– Siêu âm giai đoạn 18-22 tuần: Là giai đoạn để kiểm tra hình thái toàn diện của bé. Bác sĩ sẽ siêu âm để xem xét kích thước, hình dạng và hoạt động của các cơ quan nội tạng của bé như não, tim, phổi, gan, thận… Kiểm tra xương sống, chi và da của  em bé để phát hiện các dấu hiệu của các dị tật xương khớp hoặc da.

Ngoài ra,  giai đoạn này để xác định giới tính của bé. Bác sĩ sẽ siêu âm để nhìn rõ sinh dục ngoài. Tuy nhiên, việc xác định giới tính không phải là chính xác 100%, vì có thể bị ảnh hưởng bởi góc nhìn hoặc vị trí của thai nhi.

– Siêu âm giai đoạn 30-32 tuần: Đây là giai đoạn để theo dõi sự phát triển của bé và chuẩn bị cho quá trình sinh nở. Bác sĩ sẽ siêu âm để đo cân nặng và chiều dài của bé, kiểm tra lượng ối và nhau thai của mẹ, xem xét vị trí của thai nhi trong tử cung (đầu xuống hay mông xuống). Nếu bé đầu xuống, bác sĩ sẽ kiểm tra chiều dài cổ tử cung và vị trí của rau để xem có nguy cơ sinh non hay không. Nếu bé mông xuống, bác sĩ sẽ tư vấn cho mẹ bầu về các biện pháp để thay đổi tư thế của bé hoặc chọn phương pháp sinh mổ.

Ngoài ra, bà bầu cũng có thể được yêu cầu siêu âm thêm vào các mốc khác nếu có các biến chứng hoặc nguy cơ cao về sức khỏe của mẹ hoặc bé. Ví dụ:

– Siêu âm thai giai đoạn 5-8 tuần: Đây là lần siêu âm sớm để xác định mang thai và vị trí của thai nhi. Lần siêu âm này cũng giúp phát hiện sớm các biến chứng như rong kinh, sảy thai hoặc thai ngoài tử cung.

– Siêu âm thai giai đoạn 8-10 tuần: Lần siêu âm này để nghe tim thai và kiểm tra sự phát triển của phôi thai, cũng giúp xác nhận lại tuổi thai và ngày dự sinh nếu có sai số.

– Siêu âm thai giai đoạn 24-28 tuần: Đây là lần siêu âm để đánh giá tăng trưởng của bé và xem bé có phát triển bình thường hay bị nhỏ hoặc lớn hơn bình thường. Lần siêu âm này cũng giúp kiểm tra tuần hoàn của bé thông qua các động mạch chính và phát hiện nguy cơ thiếu oxy hoặc suy giảm chức năng bánh rau.

– Siêu âm Doppler: Đây là loại siêu âm sử dụng sóng Doppler để kiểm tra luồng máu qua các mạch máu của mẹ và bé, giúp phát hiện các vấn đề về tuần hoàn máu như thiếu máu cho bé, suy dinh dưỡng cho bé hay tiền sản giật cho mẹ. Lần siêu âm này thường được thực hiện từ tuần 24 trở đi.

Những lợi ích của siêu âm thai

Siêu âm thai không chỉ giúp mẹ bầu quan sát được hình ảnh của bé trong bụng mà còn mang lại nhiều lợi ích khác cho cả mẹ và bé. Dưới đây là một số lợi ích của siêu âm thai mà bạn nên biết:

• Siêu âm thai giúp xác định tuổi thai chính xác nhất. Điều này quan trọng để tính ngày dự sinh và theo dõi sự phát triển của bé theo từng tuần thai.
• Siêu âm thai giúp phát hiện các dị tật bẩm sinh của bé. Giúp mẹ bầu và bác sĩ có thể chủ động trong việc chăm sóc và điều trị cho bé nếu có thể.
• Siêu âm thai giúp kiểm tra tình trạng nhau thai, ối và tử cung của mẹ. Phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm cho mẹ và bé như rong kinh, dính nhau thai, ít ối, nhiễm trùng…
• Giúp xem xét vị trí của bé trong tử cung để bác sĩ dễ dàng quyết định phương pháp sinh phù hợp cho mẹ và bé, nhất là khi bé mông xuống hoặc ngang.
• Siêu âm thai còn giúp nghe được tiếng tim đập của bé. Để mẹ cảm nhận được sự sống của con yêu và tăng cường tình cảm mẹ con.

Chuẩn bị gì cho việc siêu âm thai?

Để có được kết quả siêu âm thai chính xác và rõ ràng nhất, bà bầu cần chuẩn bị một số điều sau:

• Siêu âm được thực hiện tốt nhất khi bàng quang không đầy nước tiểu (trừ những trường hợp siêu âm qua đường bụng ở thai giai đoạn sớm). Do đó, cần đi tiểu trước khi siêu âm.
• Không bôi kem dưỡng thể/ dầu dưỡng trong vòng 48 tiếng trước khi siêu âm. Siêu âm không thể xuyên qua các chất này và sẽ làm hình ảnh bị mờ.
• Mặc quần áo rộng rãi và thoải mái để dễ dàng lộn xộn khi siêu âm. Nếu có thể, nên mặc váy hoặc quần lửng để tiện cho việc siêu âm qua đường bụng hoặc qua đường âm đạo.
• Ăn uống như bình thường trước khi siêu âm. Không cần kiêng khem hoặc nhịn ăn gì cả. Tuy nhiên, nên tránh ăn quá nhiều hoặc uống nhiều nước để không gây khó chịu cho bụng.
• Mang theo các giấy tờ liên quan khi đi siêu âm. Nếu đã có kết quả siêu âm trước đó, nên mang theo để so sánh với kết quả mới. Nếu có y lệnh của bác sĩ hoặc sổ khám thai, nên mang theo để ghi chép kết quả.

Siêu âm thai là một phương pháp quan trọng để theo dõi sức khỏe và phát triển của bé trong suốt thai kỳ. Mẹ bầu cần thực hiện các lần siêu âm thai định kỳ theo sự chỉ định của bác sĩ để có một thai kỳ an toàn và khỏe mạnh. Ngoài ra, cũng cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt và lối sống lành mạnh để hỗ trợ cho quá trình mang thai.