Sắt Cho Mẹ Sau Sinh

Vì sao cần bổ sung sắt cho mẹ sau sinh? Sau sinh, cơ thể mẹ thường bị thiếu sắt dẫn đến tình trạng thiếu máu và mệt mỏi. Mặc dù không phải người mẹ nào cũng mắc phải tình trạng này. Tuy nhiên, việc bổ sung sắt sau sinh là điều cần hết sức lưu ý để đảm bảo sức khỏe luôn ở tình trạng tốt nhất. Vậy bổ sung sắt cho mẹ sau sinh sao cho đúng? Hãy cùng mình tìm hiểu ngay trong bài viết sau.

Vì sao thiếu sắt sau sinh?

Nguyên nhân thiếu máu là do thiếu sắt sau sinh là do:

• Trong thai kỳ không bổ sung đủ sắt.
• Cơ thể có xu hướng giảm dự trữ sắt sau sinh.
• Mất một lượng máu lớn khi sinh đẻ, đặc biệt là thai phụ sinh mổ.

Có tới 30% các bà mẹ sau sinh bị thiếu máu do thiếu sắt.

Hậu quả của thiếu máu do thiếu sắt sau sinh.

Sắt là một trong những khoáng chất vô cùng cần thiết với cơ thể, giúp hỗ trợ tổng hợp myoglobin và hemoglobin vô cùng hiệu quả. Ngoài ra, sắt còn giữ vai trò trong việc tạo thành nhân tế bào và thúc đẩy hệ miễn dịch khỏe mạnh.

Hậu quả của thiếu máu do thiếu sắt trong giai đoạn sau sinh (6 tuần sau khi sinh) có thể nghiêm trọng và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe của cả mẹ và bé. Trong đó:

• Các mẹ sau sinh thường có các vấn đề như rụng tóc, móng sọc, gãy móng, da sần sùi, mệt mỏi, dễ cáu gắt… Các triệu chứng này thường nghiêm trọng, nặng nề và kéo dài hơn do tình trạng thiếu sắt xảy ra. Bà mẹ sau sinh thiếu sắt dễ tăng nguy cơ trầm cảm sau sinh, về lâu dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của mẹ cũng như sự phát triển của trẻ.
• Khi mẹ bị thiếu sắt, sữa mẹ không đủ nên trẻ phải cai sữa sớm, dẫn đến trẻ chậm tăng cân, hệ miễn dịch của trẻ không tốt, chậm phát triển…

Do đó, việc bổ sung sắt cho bà mẹ sau sinh là rất cần thiết.

Sau sinh nên bổ sung bao nhiêu sắt.

Sau sinh, nếu mẹ đang cho con bú và muốn ngăn ngừa bệnh thiếu máu do thiếu sắt thì liều lượng bổ sung sắt phù hợp là:

• Trường hợp mẹ chưa có kinh nguyệt trở lại: Cần bổ sung khoảng 8.9 – 13.3 mg sắt / ngày.
• Trường hợp mẹ sau sinh đã hành kinh bình thường: Cần bổ sung là từ 17.4 – 26.1 mg sắt / ngày.

Tuy nhiên, nếu mẹ được chẩn đoán bị mắc chứng thiếu máu do thiếu sắt sau sinh, thì phác đồ điều trị cùng hàm lượng sắt uống mỗi ngày sẽ được chỉ định cụ thể bởi bác sĩ riêng cho mỗi người.

Nhìn chung, trong việc điều trị thiếu máu do thiếu sắt sau sinh, lượng sắt được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo bổ sung là 120 mg sắt mỗi ngày dưới dạng viên uống kèm với 400 mcg folic acid, uống liên tục đến khi nồng độ hồng cầu trong máu đạt mức bình thường như người khỏe mạnh.

Đặc biệt với những trường hợp thiếu máu sau sinh quá nặng, bổ sung sắt qua đường tiêm tĩnh mạch với liều từ 800-1500 mg là lựa chọn đầu tiên thường được bác sĩ chỉ định.

Các mẹ cần lưu ý:

• Bổ sung sắt quá ít sẽ không giúp điều trị được dứt điểm tình trạng thiếu máu sau sinh trong khi bổ sung quá nhiều sắt sẽ gây nên tình trạng ngộ độc sắt cực kỳ nguy hiểm.
• Lượng sắt cần bổ sung cho mỗi mẹ sau sinh là khác nhau, tùy thuộc vào nhiều yếu tố. Chính vì thế, mẹ không nên tự ý bổ sung sắt mà hãy tham khảo ý kiến của các chuyên gia để được tư vấn kỹ lưỡng.

Cần bổ sung sắt sau sinh bao lâu.

Phụ nữ sau sinh cần được bổ sung sắt thông qua các dạng viên uống trong suốt từ 6 – 12 tuần sau sinh để hỗ trợ ngăn ngừa triệt để chứng thiếu máu sau sinh.

Thời gian bổ sung sắt sau sinh có thể thay đổi tùy thuộc vào mức độ thiếu sắt của mỗi người cũng như lịch sử bệnh lý và tần suất cho con bú của mẹ. Tốt nhất, mẹ nên đến gặp bác sĩ đa khoa gần nhất hoặc thường xuyên sử dụng các dịch vụ xét nghiệm công thức máu để biết được chính xác thời điểm nên ngừng bổ sung sắt hợp lý nhất.

Bổ sung sắt sau sinh khi nào:

Thiếu sắt thường xảy ra trước thiếu máu, và thiếu máu khi mang thai là một trong những yếu tố dự báo mạnh mẽ nhất về tình trạng thiếu máu sau khi sinh.

Bên cạnh đó, khi lượng sắt trong cơ thể bị thiếu mẹ rất dễ cảm nhận được khi cơ thể sẽ xuất hiện những hiện tượng bất thường như:

• Thường xuyên cảm thấy cơ thể mỏi mệt.
• Tay chân lạnh, thân nhiệt thấp hơn bình thường.
• Cảm thấy yếu hơn bình thường, có cảm giác chóng mặt thường xuyên.
• Màu sắc của da trở nên nhợt nhạt, móng tay yếu hơn và dễ bị gãy.
• Cảm thấy tức ngực, khó thở, nhịp tim bị rối loạn.
• Thường xuyên xảy ra tình trạng ù tai, nhức đầu và khẩu vị bị thay đổi.

Cách bổ sung sắt cho mẹ sau sinh.

Có rất nhiều cách để bổ sung sắt sau sinh với liều lượng phù hợp cho cơ thể mẹ. Dưới đây là một số cách được nhiều mẹ lựa chọn để cung cấp sắt:

• Sử dụng các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng

Cách làm này được nhiều mẹ lựa chọn vì rất dễ thực hiện, tiết kiệm chi phí lại đảm bảo an toàn cho sức khỏe. Mẹ có thể cân nhắc lượng chất sắt có trong mỗi loại thực phẩm và phối hợp với nhau tạo thành cân bằng dinh dưỡng tốt nhất.

• Bổ sung lượng phù hợp cho mẹ sau sinh bằng viên uống

Cách này giúp mẹ bổ sung nhanh chóng các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, mẹ cần trao đổi với bác sĩ trước khi uống để lựa chọn viên uống có hàm lượng sắt phù hợp.

Như các mẹ đã biết, sữa mẹ chứa đầy đủ chất dinh dưỡng sẽ giúp trẻ khỏe mạnh, phát triển toàn diện về thể lực cũng như trí não. Hơn nữa, sắt trong sữa mẹ cũng là khoáng chất quan trọng cho việc tăng cường sức đề kháng, bảo vệ trẻ khỏi những tác nhân gây hại sức khỏe.

Vì vậy, ngay sau khi sinh, mẹ hãy bổ sung lượng chất sắt phù hợp theo khuyến cáo của bác sĩ để đảm bảo sức khỏe cho bản thân và trẻ.

Thực phẩm bổ sung sắt cho mẹ sau sinh.

Thực phẩm thông thường có thể bổ sung đủ lượng sắt cần thiết cho mẹ sau sinh? Nên bổ sung sắt sau sinh bằng những loại thực phẩm nào cho thực đơn hàng ngày? Sau đây là gợi ý về một số loại thực phẩm giàu sắt mẹ có thể sử dụng, gồm:

• Thịt đỏ: Hàm lượng chất sắt có trong thịt đỏ lên đến khoảng 3,7mg và 28g protein. Chất sắt trong thực phẩm này cũng nằm ở dạng heme, cơ thể dễ dàng hấp thụ. Đặc biệt, lượng vitamin nhóm B và axit folic trong thịt đỏ giúp bổ máu nên các mẹ có thể cân nhắc bổ sung vào thực đơn hàng ngày.
• Các loại hạt: Trong các loại hạt chứa khoảng 15 mg sắt, chất béo lành mạnh, canxi, protein,… giúp mang lại chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể mẹ sau sinh và cả khi mang thai.
• Trứng: Trong 100g trứng sẽ chứa 2,7mg sắt cùng lượng DHA phong phú giúp sức khỏe của mẹ ổn định. Sữa mẹ cho trẻ bú cũng giúp tăng cường trí não và thị lực cho trẻ khi mẹ ăn trứng thường xuyên.
• Rau xanh: Mẹ nên bổ sung sắt sau sinh bằng cách thêm những loại rau màu xanh lá đậm vào thực đơn, đặc biệt là rau ngót. Nó giúp hạn chế táo bón, tống sản dịch sau sinh ra ngoài tốt hơn cho mẹ.
• Hải sản: Loại thực phẩm này cũng chứa hàm lượng chất sắt dồi dào nên mẹ có thể sử dụng để thay đổi khẩu vị.

Ngoài những loại thực phẩm trên, mẹ cũng nên kết hợp với những thực phẩm dinh dưỡng khác để đảm bảo cung cấp đủ các dưỡng chất.

Làm thế nào để mẹ sau sinh tăng hấp thụ sắt.

Để mẹ sau sinh tăng hấp thụ sắt, cần lưu ý những điều sau:

• Ưu tiên bổ sung sắt hữu cơ từ nguồn thịt động vật thay vì sắt vô cơ trong thực vật bởi sắt hữu cơ được cơ thể hấp thụ nhiều hơn 10 lần so với sắt vô cơ.
• Hạn chế uống thuốc sắt với với các thực phẩm chứa phytates bởi axit phytic là một chất ức chế mạnh sự hấp thu sắt trong cơ thể. Phytates có nhiều trong các loại ngũ cốc nguyên hạt (yến mạch, cám lúa mì, gạo lứt,…), các loại hạt và các loại đậu, đặc biệt là đậu nành, đậu phụ. Việc loại bỏ hoàn toàn các loại thực phẩm bổ sung có nguồn gốc từ ngũ cốc và đậu đã được chứng minh là làm tăng tỷ lệ hấp thu sắt lên gấp 12 lần.
• Hạn chế tối đa việc uống thuốc canxi hoặc tiêu thụ bất kỳ thực phẩm nào có chứa canxi (sữa, yaourt, phô mát)….chung lúc với uống thuốc sắt bởi canxi được chứng minh là ngăn cản sự hấp thụ sắt của cơ thể.
• Vitamin C đã được chứng minh là giúp tăng cường hấp thu sắt, đặc biệt là với sắt trong thực vật. Do đó, uống nước ép cam, quýt hoặc ăn các thực phẩm giàu vitamin C khác trong khi bạn đang ăn thực phẩm giàu chất sắt hoặc khi uống thuốc sắt có thể làm tăng khả năng hấp thụ sắt của cơ thể.

Sau sinh bị thừa sắt có nguy hiểm không.

Trái ngược với tình trạng thiếu sắt, việc bổ sung thừa sắt sau sinh gây nên tình trạng ngộ độc sắt cực kỳ nguy hiểm:

• Đối với mẹ: Các triệu chứng ban đầu của ngộ độc sắt có thể bao gồm đau dạ dày, tiêu chảy, táo bón, buồn nôn và ói mửa. Lâu dần, lượng sắt dư thừa sẽ tích tụ trong các cơ quan nội tạng, mẹ sẽ bị suy gan, suy thận, có biểu hiện vàng da, đi tiểu ra máu,…ảnh hưởng lớn đến sức khỏe về lâu dài.
• Đối với trẻ được nuôi hoàn toàn từ sữa mẹ: May mắn thay, lượng sắt mẹ uống hàng ngày từ các loại thuốc sắt có ảnh hưởng rất ít đến lượng sắt trong sữa. Do đó, dù mẹ có uống quá liều chất sắt thì cũng không gây hại gì cho trẻ đang bú mẹ.

Do đó, việc bổ sung thừa sắt sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ là chủ yếu. Mẹ chỉ nên bổ sung sắt theo chỉ định của bác sĩ. Tránh tự ý bổ sung vì sẽ gây nguy hiểm đến sức khỏe của bản thân mình.

Trên đây là một số kiến thức quan trọng về việc bổ sung sắt sau sinh mà mẹ cần biết. Có thể khẳng định rằng, việc bổ sung sắt cho mẹ sau sinh là điều vô cùng cần thiết. Hãy luôn đảm bảo sức khỏe của mình để chăm sóc bé tốt nhất, đồng thời giúp trẻ phát triển khỏe mạnh, toàn diện.