Dấu Hiệu Thiếu Sắt Ở Bà Bầu

Thiếu máu thiếu sắt khi mang thai có thể gây nguy hiểm đối với sức khỏe của cả mẹ bầu và thai nhi. Chính vì vậy, đây là tình trạng cần được đặc biệt quan tâm và chú trọng trong suốt thời gian thai kỳ diễn ra. Trong đó, một chế độ đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng là giải pháp an toàn và hiệu quả nhất trong phòng tránh thiếu máu cho mẹ bầu. Trong nội dung dưới đây sẽ chia sẻ những dấu hiệu thiếu máu khi mang thai để giúp chị em chủ động hơn trong việc phát hiện, điều trị sớm, từ đó có một thai kỳ khỏe mạnh hơn.

Nguyên nhân dẫn tới thiếu máu thiếu sắt trong khi mang thai?

Cơ thể con người sử dụng sắt để tạo ra hemoglobin, một protein có trong tế bào hồng cầu có nhiệm vụ mang oxy tới các mô. Trong khi mang thai, cơ thể người phụ nữ cần gấp đôi số lượng sắt so với những người phụ nữ bình thường không mang thai khác. Số sắt này sẽ được sử dụng để tạo ra nhiều máu hơn, nhằm mục đích cung cấp oxy không chỉ cho cơ thể thai phụ mà còn cả cho thai nhi. Nếu thai phụ trước khi mang thai không có đủ lượng sắt dự trữ, hoặc trong khi mang thai không thu nhận đủ lượng sắt cần thiết thì sẽ xuất hiện tình trạng thiếu máu do thiếu sắt.

Thiếu máu nhẹ là hiện tượng thường thấy ở phụ nữ mang thai, nhưng nếu nguyên nhân thiếu máu là do thiếu sắt, thì mức độ thiếu máu có thể ở mức độ nặng.

Những phụ nữ có nguy cơ cao xuất hiện thiếu máu thiếu sắt trong khi mang thai nếu:

• Khoảng cách giữa hai lần mang thai liên tiếp quá gần nhau.
• Mang thai với hơn một thai nhi (mang thai đôi, mang thai ba, thậm chí nhiều hơn).
• Nôn quá thường xuyên, quá nhiều do bị nghén buổi sáng.
• Mang thai khi còn ở lứa tuổi vị thành niên.
• Không thu nhận đủ lượng sắt cần thiết.
• Trước khi mang thai là người có chu kỳ kinh nguyệt ra nhiều máu (cường kinh).
• Có tiền sử thiếu máu trước khi mang thai.

Vì sao phụ nữ mang thai cần phòng ngừa thiếu máu, thiếu sắt.

Phụ nữ mang thai cần có hiểu biết để phòng ngừa thiếu máu, thiếu sắt giúp cho thai nhi khỏe mạnh.

Đối với bà bầu, nhu cầu các chất dinh dưỡng tăng cao nhằm đáp ứng cho sự phát triển của bào thai, nhau thai và tăng khối lượng hồng cầu ở mẹ.

Sắt tham gia vào quá trình tạo ra huyết sắc tố Hemoglobin – sắc tố trong tế bào hồng cầu có vai trò vận chuyển oxy đến tất cả các mô và cơ quan trong cơ thể. Ở phụ nữ có thai, bổ sung sắt là để tạo thêm máu cho cả mẹ và thai nhi. Lúc này, sắt là yếu tố cần thiết để đảm bảo quá trình vận chuyển oxy từ phổi đến các phần còn lại của cơ thể và chuyển qua nhau thai đến em bé.

Trong quá trình mang thai, tim của người mẹ phải hoạt động nhiều hơn bình thường để cung cấp máu nuôi dưỡng thai nhi. Kéo theo đó là thể tích máu cũng tăng 30 – 50% so với bình thường. Sự tăng thể tích máu này đòi hỏi cơ thể phải được nạp thêm lượng sắt và acid folic để tạo ra nhiều máu hơn cung cấp cho nhu cầu của cơ thể. Nếu không cung cấp đủ sắt, lượng huyết sắc tố cũng giảm theo. Điều này có thể làm giảm việc cung cấp oxy cho các tế bào và các cơ quan, từ đó có thể gây ra nhiều vấn đề cho sức khỏe của mẹ và thai nhi.

Dấu hiệu thiếu máu thiếu sắt ở bà bầu.

• Đau đầu chóng mặt: Thiếu máu, thiếu sắt khi mang thai sẽ gây ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển máu và oxy đến não, gây chóng mặt. Điều này cũng sẽ tạo áp lực lên các mạch máu trong não, khiến mẹ bị đau đầu. Những cơn đau này có thể xuất hiện từ nhẹ đến nặng, kèm theo tình trạng choáng váng, hoa mắt, chóng mặt, đặc biệt là khi thay đổi tư thế đột ngột (ngồi xuống, đứng lên nhanh chóng) hoặc khi vận động thể chất.
• Khó thở: Hiện tượng thiếu máu khiến phổi phải hoạt động nhiều hơn để cung cấp thêm máu giàu oxy cho cơ thể. Lúc này phổi sẽ phải chịu thêm nhiều áp lực, gây cảm giác khó thở.

Trường hợp mẹ bầu bị khó thở mà không liên quan đến các yếu tố bệnh lý như viêm phổi, hen suyễn… thì rất có khả năng là do thiếu máu. Nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên hoặc kéo dài, hãy đến gặp bác sĩ để được thăm khám, xử lý kịp thời và đúng cách.

• Da nhợt nhạt, xanh xao: Đây là một trong những dấu hiệu phổ biến nhất ở mẹ bầu thiếu máu, thiếu sắt. Thông thường, khi bị thiếu máu, cơ thể sẽ ưu tiên việc lưu thông máu đến những vị trí quan trọng như tim và não. Điều này khiến lượng máu lưu thông dưới da giảm đi đáng kể, dẫn đến hiện tượng da nhợt nhạt, xanh xao, môi khô, nứt nẻ.

Nếu bị thiếu máu nghiêm trọng, làn da của mẹ còn có thể chuyển sang tái nhợt hoặc xám. Với trường hợp này, mẹ cần đến gặp bác sĩ để thăm khám, điều trị càng sớm càng tốt.

• Tóc gãy rụng: Khi cơ thể bị thiếu máu, thiếu sắt, lượng máu lưu thông đến da đầu buộc phải giảm đi để ưu tiên cho các cơ quan trọng yếu khác. Lúc này, nang tóc sẽ không nhận đủ các chất dinh dưỡng cần thiết, khiến chân tóc suy yếu, dễ bị tổn thương. Cùng với đó, tóc không được nuôi dưỡng cũng trở nên khô yếu, mất đi độ bóng tự nhiên, dễ gãy rụng và bạc màu.
• Móng tay chân bị khô, dễ gãy: Bất kỳ bộ phận nào của cơ thể cũng cần có oxy để hoạt động, bao gồm cả móng tay và móng chân. Theo đó, nếu móng không nhận đủ lượng oxy cần thiết từ máu, chúng sẽ giảm khả năng tạo các tế bào mới, mất dần độ chắc khỏe. Lâu dần móng sẽ trở nên khô, giòn, dễ gãy nứt.
• Suy nhược cơ thể: Thiếu máu, thiếu sắt cũng có thể làm cho mẹ bầu thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, ngay cả khi ít vận động và đã ngủ đủ giấc.

Theo chuyên gia, thiếu máu, thiếu sắt khiến các cơ quan trong cơ thể không được cung cấp đủ lượng oxy cần thiết, đồng thời gặp khó khăn trong việc vận chuyển, chuyển hóa chất dinh dưỡng thành năng lượng. Điều này khiến cơ thể bị thiếu hụt dưỡng chất, mệt mỏi và suy nhược.

• Rối loạn nhịp tim: Tình trạng thiếu máu, thiếu sắt khiến cơ thể mẹ bầu bị thiếu oxy, tim sẽ phải hoạt động hết mức để đưa máu lưu thông khắp các mạch máu với tốc độ nhanh hơn, nhằm đảm bảo hemoglobin đến được các cơ quan cần thiết trong cơ thể.

Khi tim phải hoạt động gắng sức, mẹ sẽ cảm thấy nhịp tim không đều, nhanh chậm thất thường ngay cả khi đang nghỉ ngơi, kèm theo đó là cảm giác mệt mỏi.

• Đau tức ngực: Như đã nói ở trên, khi mẹ bầu bị thiếu máu thiếu sắt, tim sẽ không được cung cấp đủ oxy, đồng thời sẽ phải hoạt động nhiều hơn để đưa máu đi khắp cơ thể. Trường hợp thiếu máu nghiêm trọng tim sẽ thường xuyên phải hoạt động quá sức, gây đau tức ngực. Đây cũng là nguyên nhân khiến mẹ bầu cảm thấy mệt mỏi, đuối sức và cần được nghỉ ngơi nhiều hơn khi vận động.
• Tay chân lạnh: Thiếu máu, thiếu sắt khiến cơ thể mẹ gặp phải các vấn đề về lưu thông máu. Để bảo vệ các cơ quan trong cơ thể, não bộ sẽ nhận biết đâu là khu vực cần nhiều máu nhất và đưa máu nhiều oxy đến các vị trí này. Dẫn đến việc các phần ngoại vi như tay, chân sẽ có lượng máu lưu thông kém hơn và bị lạnh.
• Thèm ăn những thứ kỳ lạ: Một số mẹ bầu thiếu máu, thiếu sắt cũng gặp phải tình trạng thèm ăn những thứ không phải đồ ăn như giấy, phấn viết bảng, tóc, gỗ… Biểu hiện này được gọi là hội chứng pica, có liên quan đến việc thiếu hụt vitamin và khoáng chất trong cơ thể. Theo các nghiên cứu, nếu mẹ được bổ sung sắt đầy đủ, tình trạng này có thể thuyên giảm.

Bổ sung sắt cho bà bầu thiếu sắt thiếu máu hiệu quả.

Để ngăn ngừa và cải thiện hậu quả do thiếu sắt gây ra đối với mẹ bầu và thai nhi, các mẹ cần có kế hoạch bổ sung sắt khi mang thai hiệu quả. Cách bổ sung cho bà bầu thiếu sắt hiệu quả mà mẹ nào cũng không nên bỏ qua dưới đây.

Bổ sung sắt cho bà bầu bằng thực phẩm:

Để cơ thể có đủ sắt tạo hồng cầu nuôi dưỡng thai nhi, bà bầu cần lựa chọn sử dụng các thực phẩm chứa sắt trong bữa ăn hằng ngày. Dưới đây là những thực phẩm giàu sắt mẹ bầu có thể tham khảo để thêm vào bữa ăn hàng ngày:

Trứng gà, thịt nạc đỏ, thịt gia cầm, gan động vật…

Các loại rau có lá màu xanh đậm như rau chân vịt, bông cải xanh, và cải xoăn kale….

Các loại ngũ cốc và lúa mì..

Các loại đậu hạt, đậu lăng, và đậu phụ.

Để làm tăng khả năng hấp thụ sắt, mẹ bầu hãy sử dụng cùng với các loại nước ép hay thực phẩm chứa nhiều vitamin C như cam, dâu tây, ổi nhé.

Bổ sung sắt cho bà bầu bằng viên uống:

Tuy nhiên, chế độ ăn hàng ngày thường không đáp ứng đủ nhu cầu sắt trong thời kỳ mang thai nên việc bổ sung viên thuốc sắt là vô cùng cần thiết. Mẹ bầu có thể lựa chọn các loại thuốc sắt cho bà bầu dễ uống, dễ hấp thu để không bị táo bón và có thành phần bổ sung thêm nhiều dưỡng chất cần thiết khác cho cơ thể như: acid folic, vitamin B6, vitamin B12, vitamin C để tăng cường khả năng tạo máu.

Bổ sung sắt cho bà bầu bằng viên uống từ khi biết mình mang thai hoặc tốt nhất từ trước khi mang thai từ 3-6 tháng giúp mẹ có sức khỏe thật tốt và thai nhi phát triển khỏe mạnh. Duy trì uống các sản phẩm bổ sung sắt trong suốt thai kỳ để ngăn ngừa thiếu máu thiếu sắt khi mang thai các mẹ nhé.

Bà bầu thiếu sắt sẽ phải đối diện với một thai kỳ nguy hiểm. Bởi vậy, nhận biết những triệu chứng của tình trạng bà bầu thiếu sắt sẽ giúp các mẹ bổ sung sắt kịp thời, hiệu quả.

Trên đây là một vài dấu hiệu thiếu sắt dễ nhận biết. Những dấu hiệu này thỉnh thoảng cũng gặp phải khi thiếu các vi chất khác. Tuy nhiên dù là do nguyên do gì, mẹ bầu cũng không nên chủ quan. Khi xuất hiện các dấu hiệu thiếu sắt, cần đến cơ sở ý tế để được thăm khám. Qua đó sẽ xác định được mức độ, tình trạng của bệnh và có thể lựa chọn các cách bổ sung sắt hợp lý và hiệu quả. Chúc các bà bầu có một thai kỳ khỏe mạnh!